Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Apostel Andreas - 30 november

(† 30 november 62)
Apostel, martelaar
Patroonheilige van de vissers, textielarbeiders, touwslagers en van Schotland

De heilige Apostel Andreas werd vermoedelijk geboren in Bethsaïda, nabij het Meer van Gennesaret in Galilea (Palestina).

Hij was een discipel van Johannes de Doper en - net zoals zijn broer Simon Petrus - visser.

Volgens de apostel Johannes was Andreas de eerstgeroepen leerling van Jezus en er zijn aanwijzingen dat Jezus in het begin van zijn prediking in hetzelfde huis in Kafarnaüm woonde als Simon Petrus en Andreas (Marcus 1, 29).

De heilige Apostel Andreas wordt beschouwd als de stichter en eerste bisschop van de Kerk van Byzantium. De patriarch van Constantinopel was de opvolger van Andreas, zoals de bisschop van Rome - de paus - de opvolger is van Petrus.

Volgens de overlevering verkondigde Andreas het evangelie in Klein-Azië, Thracië (Bulgarije), Epirus en Achaia in Griekenland. Ook Koerdistan en Armenië werden tot zijn missiegebied gerekend.

Uiteindelijk belandde Andreas in Achaia (Griekenland) waar hij kerken bouwde en talloze mensen bekeerde. In Patras genas hij Maximilla - de echtgenote van de gouverneur - en bekeerde haar tot het christendom.

Andreas raadde Maximilla echtelijke onthouding aan en probeerde ook haar echtgenoot Aegeas te bekeren, wat overigens niet lukte. Aegeas liet Andreas geselen en veroordeelde hem tot de marteldood aan een X-vormig kruis (het zg. 'Sint-Andrieskruis').

Twee dagen lang hing de heilige Apostel Andreas aan het kruis vastgebonden en sprak het volk toe terwijl een hemels licht de stervende apostel omhulde.

Aegeas spotte met de dood van Andreas maar werd spoedig door krankzinnigheid getroffen en stierf. Maximilla liet Andreas met grote eer begraven in Patras, waar hij nog steeds een bijzondere verering geniet.

Andere legenden verhalen dat hij op één of andere manier in Schotland begraven werd, waardoor hij de beschermheilige van dat land werd.

Vast staat dat de monnik Regulus rond het jaar 300 relieken van de heilige Apostel Andreas naar Schotland bracht en daar de stad Sint-Andrews stichtte.

We komen het Sint-Andrieskruis in de vlag van Schotland tegen en bij spoorwegovergangen.

De heilige Apostel Andreas wordt aangeroepen tegen jicht, keelpijn, krampen en gordelroos; en voor het bekomen van een goed huwelijk.

Afbeelding: de heilige Apostel Andreas door Georges de La Tour (1615).

Weerspreuken

Sint-Andries
brengt de vries

Als Sint-Andries onder sneeuw moet bukken,
zal het volgend jaar geen koren lukken

Om te voorspellen hoe het weer het komend voorjaar wordt, moet je op Andreasavond een tak van de kerselaar snijden. Die zet je thuis in een vaas met water en zeer waarschijnlijk zal deze twijg dan rond Kerstmis gaan bloeien. Als dat het geval is zou dat duiden op mooi weer voor komend voorjaar.

De heilige Apostel Andreas stond bekend om zijn vriendelijkheid en warmte, vandaar dat het niet ongebruikelijk is dat er een traditie ontstond waarin op zijn feestdag allerlei voortekens in verband met liefde en verliefdheid geduid worden.

In het vroegere Tsjechoslowakije voerden jonge vrouwen een ritueel uit waarbij ze willekeurig een stok trokken uit een stapel hout. Een gebogen stok - zo wil het bijgeloof - voorspelde een huwelijk met een gebochelde; een rechte stok een huwelijk met een groot en rijzig man.

In Hongarije goot men gesmolten lood door het oog van een sleutel en ving dat dan op in een glas water. De vorm die het afkoelende metaal aannam zou iets onthullen over het beroep van de aanstaande echtgenoot.