Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Apostel Bartolomeüs - 24 augustus

Heilige Apostel Bartolomeüs

(† 1ste eeuw)
Apostel

Bartolomeüs is de Griekse transcriptie van 'Aram Bar Tolmaj' of 'Bar-Talmaj', wat 'zoon van Tolmaj' betekent. Bartolomeüs was één van de twaalf apostelen van Jezus. Na diens dood trad hij op als prediker in Armenië, Mesopotamië en India.

In de kerkelijke traditie wordt Bartolomeüs vereenzelvigd met de Joodse wetgeleerde Natanaël. Hij was een bezonnen en voorzichtig man. Zijn ontmoeting met Jezus zelf geeft voor Natanaël echter de doorslag, hij laat alles achter en volgt de Heer.

Filippus kwam Natanaël tegen en zei tegen hem: ‘We hebben de man gevonden over wie Mozes in de wet geschreven heeft en over wie ook de profeten spreken: Jezus, de zoon van Jozef, uit Nazaret!’

‘Uit Nazaret?’ zei Natanaël. ‘Kan daar iets goeds vandaan komen?’

‘Ga zelf maar kijken’, zei Filippus.

Jezus zag Natanaël aankomen en zei: ‘Dat is nu een echte Israëliet, een mens zonder bedrog.’

‘Waar kent u mij van?’ vroeg Natanaël.

Jezus antwoordde: ‘Ik had je al gezien voordat Filippus je riep, toen je onder de vijgenboom zat.’

‘Rabbi, U bent de Zoon van God, U bent de koning van Israël!’ zei Natanaël.

Jezus vroeg: ‘Geloof je omdat Ik tegen je zei dat ik je onder de vijgenboom zag zitten? Je zult nog grotere dingen zien.’ ‘Waarachtig, Ik verzeker jullie’ , voegde Hij eraan toe, ‘jullie zullen de hemel geopend zien, en de engelen van God zien omhooggaan en neerdalen naar de Mensenzoon.’ (Joh 1, 45-51)

Volgens de overlevering zou Bartolomeüs in het midden van de eerste eeuw de dood hebben gevonden in Armenië doordat men hem levend de huid aftrok en hem daarna ook nog onthoofdde. Op grond daarvan wordt hij vaak afgebeeld met een mes, soms draagt hij ook zijn eigen huid in de hand.

De relikwieën van de heilige Bartolomeüs worden vereerd op de laatste zondag van augustus. Hij is de patroon van de huidevetters en vleesverkopers. De heilige Bartolomeüs is o.a. de patroon van Merksem en Halle-Booienhoven.

Afbeelding: De apostel Bartolomeüs door Jusepe De Ribera, 1641.

Weerspreuken

Zoals Bartelomeüs is
blijft het gans de herfst gewis

Sint-Bartel warm en schoon
draagt de herfst een gouden kroon

Van Sint-Bartolomeüs werd verteld dat hij op zijn naamdag de ronde deed doorheen de moestuinen en malse kroppen legde in de koolplanten. Je mag hem bij dat werk niet storen en op zijn naamdag niet in de moestuin lopen. In Brabant noemt men de koolzaadkroppen overigens 'de Bartelomezen'.

Van de heilige Bartolomeüs wordt ook gezegd dat hij met zijn huid (vel) over de braambessen wreef zodat ze niet meer te eten waren. 'Bartolomeus is erover gelopen', zei men dan in de volksmond.

In feite zijn het de spinnen die in deze tijd van het jaar vrij veel webben weven over de braambessen, wat de vruchten niet meer te genieten maakt.

De volksweerkunde wil dat als de spin niet spint het gaat regenen. En er komt ook geen weersverandering als je veel spinnen en spinnenwebben ziet.