Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Ursula - 21 oktober

Heilige Ursula

† ca. 451
Martelares
Patrones van de schoolgaande jeugd, jonge meisjes, leraressen en opvoedsters
Patroonheilige van de orde van de Ursulinen

Het is onzeker of de Heilige Ursula echt heeft bestaan. Volgens een legende was zij de dochter van een Engelse christelijke koning.

Ze werd door haar vader uitgehuwelijkt aan een heidense prins, Etherius genaamd. Ursula weigerde echter om met een heiden te trouwen en wilde haar maagdelijkheid bewaren.

De Heilige Ursula verzocht om een uitstel van drie jaar.
Gedurende die periode verlangde ze van haar toekomstige echtgenoot dat hij gedoopt en onderricht zou worden in het christelijke geloof. Zijzelf zou zich op het huwelijk voorbereiden door op pelgrimstocht naar Rome gaan.

Op deze pelgrimage liet Ursula zich vergezellen door de bisschoppen Pantalus en Mauritius van Sicilië, Gerasina, de koningin-weduwe van Sicilië, haar tante, haar neef en nichten en een selectief gezelschap van jonkvrouwen.

Zij voeren de Noordzee over en kwamen door een zware storm terecht in de monding van de Rijn in Keulen, waar zij gastvrij onthaald werden door koningin Sigillindis.

De Heilige Ursula zag echter in een droom, haar door een engel gebracht, dat zij op haar terugreis van Rome in Keulen de marteldood zou sterven.

Het gezelschap reisde verder naar Bazel en vandaar af gingen ze te voet naar Rome. Ursula werd door Paus Siricius ontvangen en deze sloot zich met zijn gevolg van bisschoppen aan voor de terugreis naar Keulen.

Zoals de Heilige Ursula in haar droom geopenbaard was, geschiedde: op de terugreis viel de groep in Keulen in handen van de Hunnen, die de stad inmiddels hadden ingenomen.

De aanvoerder van de Hunnen begeerde Ursula maar omdat zij niet met hem wilde trouwen, werd ze samen met haar gevolg doorboord met pijlen.

De hagiografie van Ursula vermeldt dat zij vergezeld werd van elfduizend maagden maar dit berust waarschijnlijk op een foutieve interpretatie. Mogelijk gaat het om elf maagden i.p.v. elfduizend.

De Heilige Ursula wordt afgebeeld als een jonge koningsdochter. Meestal heeft zij één of meerdere pijlen in haar handen of steekt een pijl in haar hals of in haar borst.

Onder haar mantel schuilen vaak enkele jonge vrouwen. Soms wordt ze ook met een palmtak afgebeeld, een symbool van haar marteldood.

De Heilige Ursula wordt aanroepen in oorlogstijd, voor een goed huwelijk en tegen kinderziekten.
De stad Keulen heeft in haar stadswapen tot vandaag de dag elf tranen als symbool voor de elf(duizend) maagden die met de stadspatrones Ursula vermoord werden.

De Heilige Ursula werd later ook de patroonheilige van de orde van de Ursulinen die zich naar haar vernoemden.

Bij het hervormen van de heiligenkalender in 1969 werd de heilige Ursula officieel van de kalender geschrapt.
In 2001/2004 werd zij echter opnieuw opgenomen.

Weerspreuk

Zo Ursula begint,
zo de winter volindt

(Zoals Ursula begint, zo zal de winter eindigen)