Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Sebastiaan - 20 januari

(† 288)
Martelaar
Patroon van de boogschutters

Heilige Sebastiaan

De Heilige Sebastiaan was officier van de lijfwacht van keizer Diocletianus, de beruchte christenvervolger. Hij maakte dikwijls gebruik van zijn positie om christenen in nood te helpen.

Op een dag werd hij echter verraden en gearresteerd. Hij werd vastgebonden aan een boom en door Mauretaanse boogschutters op het Marsveld doorzeefd met pijlen om zo een pijnlijke en langzame dood te sterven, en voor dood achtergelaten.

De Heilige Sebastiaan overleefde het echter en werd genezen door de Heilige Irena. Nadien verweet hij de keizer diens wandaden. Sebastiaan werd opnieuw gearresteerd en, in opdracht van de keizer, met knuppels doodgeslagen. Zijn lichaam werd in de cloaca maxima, de hoofdriool van Rome, geworpen.

Zijn lichaam werd gevonden door de christenvrouw Lucina, die het reinigde en begroef in de Via Appia-catacomben, waar ook de apostel Petrus en de apostel Paulus een tijdlang waren begraven.

De Heilige Sebastiaan wordt gewoonlijk enkel in een lendendoek gekleed afgebeeld, met de armen boven het hoofd of achter de rug aan een boomstam of zuil gebonden. Aan de vele pijlen in zijn lichaam is hij gemakkelijk te identificeren.

Sint Sebastiaan is een populaire volksheilige. Hij is de patroonheilige van de schutters, schuttersgilden, soldaten, jagers en oorlogsinvaliden. Hij wordt aangeroepen tegen keelpijn, diarree, koorts, lepra, stomheid, waanzin en zweren.

Vanwege de pijl (de zg. 'pestpijl', het symbool voor het toeslaan van de pest) is hij tevens één van de zes pestheiligen. Men droeg in de middeleeuwen kleine modellen van deze pijlen - de zg. 'Sebastiaanpijlen' - als amulet tegen de pest, 'de aanvliegende ziekte' die een mens als een pijl kon treffen.

Hij is één van de veertien noodhelpers.

Weerspreuken

Sint Antone met z'n verken,
zoete naam Sebastiaan
Koud en stil is 't in de kerke
en bevroren ligt de baan

Vriezen op Sint Sebastiaan,
is met Lichtmisse al gedaan

en ook:

Sint Fabiaan en Sint Sebastiaan
doen het sap in de bomen gaan

De sapstroom in de bomen komt opnieuw op gang. De boomschors wordt groen, rood of bruin. Snoeien houdt nu een risico in.

Op Sint Sebastiaan zijn de dagen reeds met een vol uur gelengd!