Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Helena - 18 augustus

Heilige Helena

(°ca. 248 - † ca. 329)
Keizerin
Moeder van de heilige Constantijn de Grote

Flavia Iulia Helena Augusta werd waarschijnlijk in Drepanum (Bithynië - Klein-Azië), de stad die later Helenopolis zal heten, geboren. Vast staat dat ze uit een lage sociale klasse afkomstig is. Ze maakt kennis met de Romeinse militair Constantius Chlorus en baart diens zoon Constantijn.

Nadat haar zoon zelf keizer is geworden, verleent hij haar in 324 de titel Augusta. Vanaf dan is het moeilijk om in haar hagiografie fictie en werkelijkheid van elkaar te onderscheiden.

In navolging van haar zoon Constantijn, bekeert Helena zich tot het christendom - zij is dan ongeveer 63 jaar oud.

In 325 onderneemt zij een pelgrimstocht door het oosten van het Romeinse rijk. Helena houdt zich voortdurend bezig met bidden, het uitreiken van aalmoezen, het bezoeken van heilige plaatsen en ze sticht ook enkele kerken.

Ze laat de tempel gewijd aan de godin Venus, die Keizer Hadrianus bouwde op de plaats waar Jezus stierf, afbreken en ze laat er een kerk bouwen. Ze laat eveneens een kerk oprichten in de Hof van Olijven en verder nog de bekende geboortekerk in Bethlehem.

Keizerin Helena zou het graf van Jezus ontdekt hebben, de stoffelijke overblijfselen van de Drie Koningen en het kruis waaraan Jezus stierf meegebracht hebben. De vindplaats van het heilige Kruis werd haar in een droom aangewezen, zo wil de overlevering het tenminste... (zie: de heilige Kruisvinding)

Keizerin Helena sterft kort na haar terugkeer uit het Heilige Land. Dankzij de verslagen van kerkvader Eusebius in zijn Vita Constantini verleent de Kerk haar de status van heilige.

De heilige Helena is de patrones van stoffenverververs, makers van naalden en spijkers, van archeologen, bekeerlingen, moeilijke huwelijken, echtscheidingen, keizerinnen en van nieuwe ontdekkingen.

Afbeelding: de heilige Helena van Constantinopel door Cima da Conegliano, ca. 1495.

Weerspreuk

Regent het op Helenadag,
men een dure tijd verwachten mag

Als Constantinus rijpt,
kerstdag de koude afknijpt