Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Gertrudis van Nijvel - 17 maart

Heilige Gertrudis van Nijvel

(° 626 - † 659)
Abdis, mystica
Patroonheilige van de reizigers en de tuiniers.

De Heilige Gertrudis werd in 626 geboren in Landen.
Zij was de jongste dochter van de Heilige Pepijn van Landen en de Heilige Ida van Nijvel; zij was vermoedelijk de zus van de Heilige Begga van Ardenne en de nicht van de Heilige Pharahildis.

Na de dood van Pepijn in 639 stichtte Gertrudis' moeder Ida op aanraden van de Heilige Amandus een klooster in Nijvel. Gertrudis werd er de eerste abdis.

De Heilige Gertrudis van Nijvel stond vooral bekend om haar gastvrijheid tegenover pelgrims.
Ze liet kerken, kapellen, scholen en gasthuizen bouwen en zorgde steeds voor armen en behoeftigen.

Zij bezat een grote kennis omtrent de Heilige Schrift en werd als mystica begiftigd met visioenen.
Ze was bevriend met de Ierse Heiligen Follianus en Ultanus.

Gertrudis overleed toen ze 33 jaar oud was op 17 maart 659 in Nijvel en is de patroonheilige van de reizigers en de tuiniers.
Een relikwie van Gertrudis wordt bewaard in de Sint-Amanduskerk in het Vlaams-Brabantse Wezeren.

De Heilige Gertrudis van Nijvel wordt aangeroepen tegen ratten- en muizenplagen, koorts en krankzinnigheid.

Volksgebruiken

Gertrudisdag:

Gertrudis is de volksheilige die je moet aanroepen wanneer je last hebt van mollen, ratten of muizen. Zij wordt afgebeeld met muizen rond haar staf.
Wanneer een aanroeping alleen niet volstaat, volgt hieronder - in geval van een rattenplaag - nog een bezweringsformule:

Ratten, gij lelijke dieren,
ik zweer bij de zon, de maan en de sterren
die aan het hemels firmament staan,
dat gij mijn woning zult verlaten.
Mijn huis, mijn stal en schiere
en dat gij zult gaan waar het beter is dan hiere.

Op sommige plaatsen in Vlaanderen en Nederland bevestigde men op de vooravond van Gertrudisdag aan de deuren van de graanscheuren een briefje of kartonnetje met daarop de volgende tekst:

Het is heden Sint-Gertrudisdag,
dat hier noch rat, noch muis komen mag.

Weerspreuk

Op Sint-Geertruid
komt de warmte de grond uit