Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Rochus van Montpellier - 16 augustus

Heilige Rochus

(°1295 - † 1327)

Daags na Maria Hemelvaart vinden we de heilige Rochus van Montpellier in de heiligenkalender terug.

Rochus werd reeds vroeg wees. Hij schonk zijn vermogen aan de armen en vertrok in 1317 als kluizenaar te voet naar Rome. 

Hij verwierf spoedig naam als genezer en verpleegde onderweg voornamelijk pestlijders. Toen hij de terugreis aanvatte, werd hij zelf door de pest aangetast. Rochus trok zich terug in een bos waar een engel hem op miraculeuze wijze genas. Een hond bracht hem brood.

Bij zijn terugkeer in Montpellier werd hij gevangengenomen en hij verbleef tot aan zijn dood in de gevangenis.

Rochus van Montpellier werd nooit officieel heilig verklaard, maar toch wordt hij gerekend tot de 14 noodhelpers. Hij wordt voornamelijk aangeroepen tegen de pest en andere besmettelijke ziekten en is de patroonheilige van de pestlijders.

Sint-Rochus wordt in de volksmond ook wel 'Sint-Rochus in de rook' genoemd. Hij stond de toenmalige pestlijders - wiens woningen ter ontsmetting uitgerookt werden - bij.

De heilige Rochus van Montpellier werd ook aangeroepen in oorlogstijd, ontploffende munitie veroorzaakt immers rookpluimen (zie de connotatie Rochus → roken).

Bij ons werd de heilige Rochus vooral vereerd door de plattelandsbewoners. Men aanriep hem vooral tegen de pest en tegen ziekten onder het hoornvee. Verder wordt hij nog hier en daar met een bescheiden processie of bedevaart vereerd. In Lessen (Wallonië) staat de kermis onder zijn heilige bescherming.

De heilige Rochus van Montpellier wordt afgebeeld als een pelgrim die meestal een pestbuil op zijn dijbeen toont. Vaak wordt hij vergezeld van een hond.

Afbeelding: de heilige Rochus door Francisco Ribalta, 1600-1610.

Weerspreuk

Als Sint-Rochus lelijk kijkt,
de maai (made) niet uit ons groenten wijkt