Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Justinus - 15 april

Heilige Justinus

(† 165)
Filosoof, theoloog
Martelaar

De heilige Justinus stamde uit een Romeins, heidens geslacht. In zijn jeugd studeerde hij filosofie; hij was vooral geïnteresseerd in de geschriften van Plato en de stoïcijnen.

Justinus liet zich in met diverse filosofische stromingen alvorens kennis te maken met het evangelie. Uiteindelijk bekeerde hij zich tot het christendom en liet zich dopen.

Hij werd predikant en missionaris en tevens één van de eerste grote theologen.

Justinus werd een belangrijke apologeet; hij verdedigde het opkomende christendom tegen aanklachten vanuit het heidendom en het jodendom. Ook legde hij op positieve wijze het leven van de christenen uit.

In Rome stichtte Justinus een school en tekende voor het eerst de grondslag van de Roomse Liturgie op. Hij sprak ook openlijk zijn protest tegen de christenvervolgingen uit.

Samen met zijn zes leerlingen werd Jusinus in 165 gearresteerd en opgesloten in de gevangenis. Toen hij zich bleef verzetten tegen het offeren aan de heidense goden, werd hij op bevel van de Romeinse keizer Marcus Aurelius onthoofd.

In het Oosterse christendom geldt de heilige Justinus als Kerkvader.

Afbeelding: Justinus de martelaar door André de Thevet (1584).

Volksgebruiken

Om zich op 15 april van koud weer te verzekeren, bracht men op de vooravond ervan een mutserd hout naar de koster, die als kerkbediende rechtstreeks in contact stond met de heiligen. Wie het zo breed niet had, bracht een schep houtskool mee.

Hoort ge 's nachts de koekoek klagen,
krijgt ge 's morgens regenvlagen

Vijftien april wordt ook van oudsher 'koekoeksdag' genoemd. Hij komt in volkskalenders vrij veel voor in spreuken die goed weer voorspellen. Koekoeksdag volgt op de naamdag van Sint-Tibertus.

De koekoek kondigt met zijn roep het goede weer aan. Op deze roep moest men gewoonlijk wachten tot half april.

Dat het weer is wat het wil,
ik roep toch niet voor half april

Weerspreuk

Op Sint-Justijn
doodt de koude het venijn

Sint-Justinus is een gekende kouwelijke weerheilige en bovenstaande weerspreuk duidt op het ongedierte, waar men in de zomer al last genoeg van had.