Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Valentinus - Valentijn - 14 februari

Heilige Valentinus

(† 269)
Patroon van de geliefden

De Heilige Valentinus of Valentijn was een priester in Rome, vermoedelijk was hij ook bisschop en arts. Hij werd opgesloten in de gevangenis omdat hij steun verleende aan de martelaren die daar opgesloten waren.

Tijdens zijn gevangenschap genas hij de dochter van de gevangenisbewaarder en schonk haar het zicht terug. Haar vader bekeerde zich terstond tot het christendom.

Valentinus werd gemarteld, geslagen en onthoofd in Rome omstreeks 269.
Hij werd begraven op de Via Flaminia.
Zijn relikwieën werden later overgebracht naar de kerk van de Heilige Praxedes.

De Heilige Valentinus of Valentijn werd aangeroepen bij oogkwalen, jicht, koorts en vallende ziekte.

Molenaars en schippers aanroepen hem met de vraag de wind gunstig te laten waaien.

Volksgebruiken

Het feest van Sint Valentijn hangt vermoedelijk samen met een Oud-Romeins feest van de groeikracht van de natuur in het begin van de lente, of met de oude opvatting dat de vogels omstreeks deze tijd zouden beginnen te paren.

Een Middelnederlands versje wijst hier op:

Op de dagh van Sinte Valentine
kirren de voghelkine

De vogels, die in de winter zolang last hebben gehad van de koude, beginnen nu op hun soortgenoten te roepen. Want omstreeks 14 februari kiezen alle vogels een partner.

Volgens een oude volkskundige kalender koos men vroeger op 14 februari 'zijn zoete lief' en was het gebruikelijk onder de jonkheden te raden, bij lot anderszins, wie ze ten huwelijk gingen krijgen.

Later zou het gebruik 'lotje te trekken' een godvruchtig gebruik geworden zijn.
Zo lootte men een beschermheilige voor het jaar, een gebruik dat nog lang in kloosters en begijnhoven bewaard bleef.

Weerspreuk

Dooi op Sint Valentijn,
doet veel water in de wijn