Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Lucia - 13 december

Heilige Lucia

(° 283 - † 304)
Maagd, martelares

De Heilige Lucia werd rond 283 geboren in het Italiaanse Syracuse ten tijde van de christenvervolgingen.
Volgens de legende wilde zij reeds in haar vroege jeugd voor altijd maagd blijven.
Haar moeder Eutychia wilde haar echter uithuwelijken.

De Heilige Lucia aarzelde een schoof een nakende verloving voor zich uit.
Toen haar moeder ziek werd, ondernamen ze samen een bedevaart naar het graf van de Heilige Agatha.

Zij waren 's nachts getuige van een verschijning van de Heilige Agatha waardoor Eutychia niet alleen genas maar zich ook tot het christendom bekeerde.
De Heilige Agatha openbaarde eveneens dat Lucia hetzelfde lot als zij zou ondergaan.

De Heilige Lucia bracht haar moeder van het idee van een huwelijk af en besteedde haar bruidsschat aan het oprichten van een tehuis voor armen en zieken.

Toen haar vermeende verloofde dit vernam, gaf hij Lucia bij de autoriteiten aan als christen.

Magistraat Paschasius verzocht Lucia om een offer te brengen aan de keizer, toen zij dit weigerde wilde hij haar - net zoals de Heilige Agatha overkwam - tewerkstellen in een bordeel.

Doch duizend mannen en zelfs een ossenspan slaagden er niet in om Lucia weg te brengen, ook vuur en kokende olie haalden niets uit.

Ondanks het feit dat men haar diverse dolkstoten in de keel toebracht, bad Lucia onverstoord verder. Vervolgens rukte zij zichzelf de ogen uit en zond ze op een schoteltje naar haar heidense verloofde.

De legende wil dat de Heilige Lucia pas stierf toen een priester haar de hostie had aangereikt.

Een variant van deze legende verhaalt over hoe een heidense minnaar naar haar hand dong.

Hij maakte haar een compliment over haar mooie ogen, waarna ze haar ogen uitstak en hem deze toezond op een schaal, met de boodschap haar verder met rust te laten.

Haar relieken werden naar Constantinopel gezonden om ze te beschermen tegen mosliminvallen in Syracuse.
In 1207 werden haar relieken naar Venetië overgebracht waar ze nog steeds rusten in een glazen sarcofaag.

De Heilige Lucia wordt vooral aangeroepen in geval van keelpijn, een 'vloed', een stijve nek, bij een moeilijke bevalling en wanneer men oogproblemen heeft.

De naam van deze heilige is afgeleid van het Latijnse woord 'lux', dat 'licht' betekent.
De oorsprong van Lucia kunnen we terugvoeren tot Lussi, een oude heidense godin die gekerstend werd als Sint Lucia.

De Romeinen vereerden haar als Juno Lucina.
Het volksgebruik wil dat het in de Lussinacht ten strengste verboden was om brood te bakken, te spinnen of te naaien.

Volgens de legende was Lussi de gevangene van de winterheks of winterdemon. Zij slaagde er echter in aan haar greep te ontsnappen en verliet rond de winterzonnewende het woud, gekleed in een wit gewaad en getooid met een kroon van hulst en kaarsen.

Aan haar bruidsjurk hingen talloze zilveren klokjes waarmee ze de natuur en de levenskrachten wekte.

Haar naamfeest op 13 december wordt ook wel 'little yule' genoemd omdat deze dag het beginpunt van de joelperiode is waarin de wedergeboorte van de zon centraal staat.

In Zweden is dit nog een actueel feest waarop de jongste dochter des huizes voor één dag de Lussibruid vertegenwoordigt en alle gezinsleden 's ochtends in de vroegte 'Lussikaters' (broodjes) en koffie of warme chocolademelk op bed brengt.

Later krijgt zij de ereplaats bij het ontbijt dat genuttigd wordt in een kamer die fel verlicht wordt door talloze kaarsen.

Het licht van Lucia is namelijk de voorbode van het licht van Kerstmis.

Weerspreuk

Als Sinte-Lucie komt,
lengen de dagen met een vlooiensprong

Bovenstaande weerspreuk klopt in feite niet meer sinds de introductie van de Gregoriaanse kalender in 1582.
Voordien bevond de Heilige Lucia zich namelijk op 23 december, omstreeks de dag van de winterzonnewende, wanneer de dagen traditioneel opnieuw begonnen te lengen.

De verandering van de Juliaanse kalender naar de Gregoriaanse kalender creëerde echter een discrepantie van 10 dagen, zo kwam Sint-Lucia terecht op 13 december.