Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Heilige Maria Moeder van God - 1 januari

Heilige Maria Moeder Gods

Hoogfeest

De naam 'Maria' betekent: 'de geliefde', 'de schone', 'de bittere', 'de door God geliefde' (Aramees). Maria of Maryam is in het Nieuwe Testament de moeder van Jezus.

In de Rooms-katholieke Kerk bekleedt zij een bijzondere plaats en is zij de meest geliefde heilige.
Binnen de theologie is er zelfs een complete discipline die zich speciaal op Maria richt: de Marialogie.

In de Orthodoxe Kerk gebruikt men de uitdrukking 'Moeder Gods' om Maria aan te duiden. Deze uitdrukking werd voor het eerst gebruikt door de Heilige Elizabet ter gelegenheid van Maria visitatie.

Elizabet, vervult van de Heilige Geest, riep uit:
'Wie ben ik dat de moeder van mijn Heer naar mij toe komt?' (Lc 1, 43).
De titel 'Moeder Gods', 'Theotokos' of 'Godbarende' vinden we verder terug in vroegchristelijke liturgische gebeden; de term was gemeengoed onder de Apostolische Vaders.

Hij werd gebruikt door de Heilige Ignatius van Antiochië en door de Heilige Athanasius en werd uiteindelijk tijdens het Concilie van Efeze in 431 tot dogma.

In de Rooms-katholieke Kerk valt het Hoogfeest (verplichte feestdag) van de Heilige Maria Moeder van God op 1 januari, de achtste (octaaf) dag na het Kerstfeest. Op die dag viert de Kerk dat Maria, uit wie Jezus werd geboren, waarachtig de moeder van God is.

Vóór het Tweede Vaticaans Concilie van 1969 werd dit feest 'de Besnijdenis en naamgeving van de Heer' genoemd naar het Evangelie volgens Lucas 2, 21:
'Toen er acht dagen verstreken waren en Hij besneden zou worden, kreeg Hij de naam Jezus, die de engel had genoemd nog voordat Hij in de schoot van zijn moeder was ontvangen.'

Volksgebruiken

Op nieuwjaar kennen we natuurlijk het gebruik van het bedelzingen. In de nieuwjaarsnacht liep men vaak aan bij familie en vrienden om een gelukkig nieuwjaar te wensen en handen te schudden.
Dit gebruik noemde men 'hansen'.

Enkele nieuwjaarsliedjes zijn:

Nieuwjaarke zoete,
ons varken heeft vier voeten en een staart,
is dat nu geen daalder waard?

Nieuwjaarke hot,
ons moeder heeft de koffiepot.
Ons vader heeft de jeneverfles
en wij steken de koekskes in ons tes (tas).

Weerspreuk

Nieuwjaarsnacht schoon en klaar,
voorspelt een vruchtbaar jaar