Skriebels

Oude Wijsheden voor een Nieuwe Tijd - Zoeken

Hemelvaart van de Heer

hemelvaart

De vroege christenheid kende nog geen apart feest voor de Hemelvaart van Jezus Christus. In Jeruzalem en op andere plaatsen vierde men aanvankelijk op de vijftigste dag na Pasen zowel de zending van de heilige Geest als de Hemelvaart van de Heer. Pas in de vierde eeuw begon men in vele streken de veertigste dag na Pasen volgens de chronologie van Lucas te vieren als dag van de Hemelvaart van Onze Heer Jezus Christus.

In de vijfde eeuw werd dit gebruik zowel in het Westen als in het Oosten algemeen. Daarbij speelde ook de eerbied voor het getal veertig een rol, evenals het streven naar een bepaalde analogie met de veertigdagentijd voor Pasen.

In de zevende eeuw kreeg het feest een eigen vigilieviering; in de elfde eeuw kreeg het een eigen feestweek (octaaf).

Het gebedsuur van de none (het negende uur, ofwel drie uur in de namiddag) van Hemelvaartsdag werd in de late Middeleeuwen tot uitgangspunt van allerlei gedramatiseerde voorstellingen van wat op het feest werd herdacht. Soms werd in de kerk een Christusfiguur omhooggetrokken en werden water en offergaven uitgegoten. Op veel plaatsen vonden rondritten en broodbedelingen plaats. In latere tijden ontstonden onder invloed van alcoholische feesten carnavaleske toestanden. Uiteindelijk raakten ook deze uitspattingen in onbruik.

Lezingen

Op Hemelvaartsdag lezen we het hemelvaartsverhaal van Lucas in Handelingen 1, 1-11; het verhaal van de verschijning van Jezus in Galilea en de zendingsopdracht volgens Matteüs 28, 16-20 (A), de zendingsopdracht en het hemelvaartverhaal volgens Marcus 16, 15-20 (B) en volgens Lucas 24, 46-53 (C).
 

Opdracht in Galilea - Uitzending van de leerlingen

De elf leerlingen gingen naar Galilea, naar de berg waar Jezus hen had onderricht, en toen ze Hem zagen bewezen ze Hem eer, al twijfelden enkelen nog.

Jezus kwam op hen toe en zei: ‘Mij is alle macht gegeven in de hemel en op de aarde. Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest, en hun te leren dat ze zich moeten houden aan alles wat Ik jullie opgedragen heb. En houd dit voor ogen: Ik ben met jullie, alle dagen, tot aan de voltooiing van deze wereld.’

Matteüs 28, 16-20


Nadat hij dit tegen hen had gezegd, werd de Heer Jezus in de hemel opgenomen en nam Hij plaats aan de rechterhand van God. En zij gingen op weg om overal het nieuws bekend te maken. De Heer hielp hen daarbij en zette hun verkondiging kracht bij met de tekenen die ermee gepaard gingen.

Marcus, 16, 19-20

Volksgebruiken

De overlevering wil dat een twijgje van de meidoorn dat geplukt werd op Hemelvaartsdag het huis tegen blikseminslag zou beschermen.